Behoeften, helpers en beschermers

In de systeembehandeling bij Tatoran staan we stil bij de basisbehoeften en de verschillende persoonlijkheidsdelen. 

Ieder kind heeft basisbehoeften, zoals zich veilig voelen, gezien worden en mogen ontdekken. Wanneer aan deze behoeften wordt voldaan, kan een kind zich gezond ontwikkelen.

Maar als behoeften (tijdelijk) niet worden vervuld, kunnen kinderen – net als volwassenen – manieren ontwikkelen om hiermee om te gaan. In de schematherapie noemen we dit beschermers: delen van de persoonlijkheid die helpen om pijn, spanning of teleurstelling te hanteren.

Bijvoorbeeld: een kind dat zich snel afgewezen voelt, kan zich terugtrekken (een ‘afstandelijke beschermer’) of juist boos reageren (een ‘boze beschermer’). Onder dit gedrag liggen vaak kwetsbare gevoelens en onvervulde behoeften.

Wat veel opvoeders niet weten, is dat ook zij zelf zulke ‘delen’ hebben. Iedereen kent bijvoorbeeld een kritisch stemmetje, een zorgende kant of een deel dat het liefst conflicten vermijdt. In de opvoeding ontstaat er voortdurend een wisselwerking tussen de delen van het kind en die van de opvoeder.

Een boos kind kan bijvoorbeeld een machteloos of streng deel in de opvoeder activeren, terwijl een teruggetrokken kind juist een bezorgd of reddend deel oproept.

Door hier samen bewust bij stil te staan binnen de systeembehandeling, ontstaat er meer begrip voor wat er onder gedrag speelt – bij het kind én bij jezelf als opvoeder. Dat helpt om anders te reageren: minder vanuit automatische patronen, en meer afgestemd op de onderliggende behoefte. Zo groeit niet alleen het kind, maar ook de relatie tussen opvoeder en kind.