Basisveiligheid
Een veilige plek voor het systeem
Voldoende basisveiligheid, zowel thuis als binnen het behandeltraject, is een essentiële voorwaarde voor het tot stand komen van verandering, ontwikkeling en groei. Daarmee vormt het ook een belangrijke basis voor het slagen van de behandeling.
Een veilig behandelklimaat
Aan het begin van het traject is er tijdens de systeemgesprekken expliciet aandacht voor het thema basisveiligheid. De gezinsbehandelaar neemt de tijd om uitgebreid kennis te maken met jou als opvoeder en om een veilig en open gespreksklimaat te creëren.
Vanuit Tatoran vinden we het belangrijk om jou als opvoeder te erkennen in je zorgen en hulpvragen. Wanneer jij je gezien en gehoord voelt, ontstaat er ruimte voor vertrouwen. Dit vormt de basis voor een prettige en positieve samenwerking, waarin je je als opvoeder veilig kunt voelen en ruimte ervaart om je kwetsbaar op te stellen.
Werken aan veiligheid thuis
Als er bij de start of tijdens het traject te weinig veiligheid is in het gezin/systeem, kan de behandeling nog niet (goed) beginnen. We werken dan eerst samen met jou als opvoeder en andere betrokkenen aan meer veiligheid.
Samen maken we duidelijke afspraken en werken we aan één of meerdere van de volgende belangrijke doelen:
- Opvoeders kunnen hun kind steunen
Als jij als opvoeder zelf veel zorgen of problemen hebt bijvoorbeeld door stress, conflicten of eigen trauma, kijken we samen welke hulp je nodig hebt. Soms is deze hulp nodig voordat of terwijl de behandeling van het kind start. - Duidelijkheid over de situatie van het kind
Het is belangrijk dat er duidelijkheid is over waar het kind woont én mag opgroeien, met wie het contact heeft en dat er een stabiele leefomgeving is. Dit wordt eerst geregeld. - Onveiligheid in het gezin verminderen
Als er nog sprake is van bijvoorbeeld (huiselijk) geweld, misbruik, pesten of veel ruzie, werken we eerst aan een veilige situatie. Pas daarna kan de behandeling echt starten.
Het behandelteam kan indien nodig specifieke hulpmiddelen gebruiken, zoals de LIRIK (risico-taxatie instrument) of het afwegingskader van de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling om zorgen en specifiek gedrag goed te begrijpen, in kaart te brengen en samen met opvoeders en betrokkenen passende stappen te zetten.
Vervolgens maken we samen met jou als opvoeder een plan op maat. Soms werken we hierbij samen met andere organisaties.
We gebruiken hierbij specifieke methodes zoals Signs of Safety. Signs of Safety is een krachtgerichte benadering waarbij wij samen met het kind/de jongere, de opvoeders en het netwerk kijken naar wat goed gaat, wat zorgen geeft en wat nodig is om de veiligheid te vergroten. Hierbij kunnen het veiligheidsplan en signaleringsplan worden gebruikt om signalen van oplopende spanning en passende acties concreet te maken. Met het 3-huizenmodel / 3-kolommenmodel worden zorgen, krachten en wensen overzichtelijk in beeld gebracht.
Een Words & Pictures verhaal helpt het kind om belangrijke gebeurtenissen, zorgen en afspraken op een voor het kind begrijpelijke en passende manier te verwoorden en visueel te maken, zodat iedereen hetzelfde verhaal en dezelfde afspraken heeft.
Bij grensoverschrijdend gedrag helpen we ouders om op een rustige en duidelijke manier te reageren bijvoorbeeld met de methode Verbindend Gezag (Haim Ömer). Binnen deze methode worden de basisprincipes; “vastberaden verzet” (zonder dreigen en straffen) en “positieve aanwezigheid” (zonder toegeven) gecombineerd. Gesteund door jullie netwerk leer je als opvoeder om zowel je gezag als de relatie met je kind te herstellen. De boodschap die je aan jouw kind geeft: ‘Wat je ook doet, ik ga niet weg. Ik ben je ouder. Het is mijn plicht.’
Als er sprake is van seksueel grensoverschrijdend gedrag kan het Vlaggensysteem worden inzet om het seksueel (grensoverschrijdende) gedrag te beoordelen, bespreekbaar te maken en om gepast te reageren. Met behulp van het Vlaggensysteem kan er een plan van aanpak gemaakt worden met jou als opvoeder en andere betrokkenen (bijvoorbeeld school) om de basisveiligheid te vergroten, waarbij de “normale” seksuele ontwikkeling en opvoeding als basis centraal staan.